KAYNAKLARIN TÜRK MEDENÎ HUKUKUNDA TÂBİ OLDUĞU REJİM

Dr. İRFAN YAZMAN

- Doktora Tezi -

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 258
Ankara, 1970

Kitabın tamamını indirmek için tıklayınız (Boyut 11 mb)

Kapak ve içindekiler kısmını indirmek için tıklayınız.

İÇİNDEKİLER

Önsöz V

Bibliyografya XV

Kısaltmalar XXXI

GİRİŞI. DOĞAL BİLİMLERİN KONUSU OLARAK SULAR 1

  • Suların hidrolojik bir bütün teşkil etmesi ve doğal su dolaşımı 2
  • Denizler ve içsulan ayırımı 2
  • 1 .Denizler 3
  • 2. İçsular 3
    • İÇSULARIN ÇEŞİTLERİ
      • Akarsular 4
      • Yeraltı suları 5
      • Kaynaklar 7
      • Göller 8
    • İÇSULARIN YERÜSTÜ VE YERALTI SULARI OLARAK BÖLÜMLENMESİ 9

II SU EKONOMİSİNİN KONUSU OLARAK İÇSULAR 9

  • Su ekonomisi yönünden çeşitli yararlanma biçimleri 10
    • İçme, kullanma ve endüstri suyu 10
    • Sulama 11
    • Enerji üretimi 12
    • Öteki yararlanmalar 12
  • Su varlıklarının korunması ve suların zararlı etkilerinin önlenmesi 13
  • Sulardan yararlanmada planlama zorunluğu 13

III. SU HUKUKUNUN KONUSU OLARAK İÇSULAR 16

  • Genel olarak 16
  • Su hukukunun kaynakları ve hidrolojik bir bütün teşkil eden suların hukuk düzenince bölünerek farklı rejimlere tâbi tutulması 17
  • Su hukukunun amacı ve konusu 18

MEDENÎ HUKUKUN KONUSU OLARAK SULAR

I. BÖLÜMSuların Medenî Hukuk Alanı ile Sınırlandırılması

  • I. HUKUKÎ YÖNDEN SU KAVRAMI VE DEĞİŞİK ANLAMLARI 21
    • Su kavramı 21
    • Suyun eşya niteliği; aynî haklara, özellikle mülkiyete konu olup olamayacağı tartışması 22
  • II. SULARIN HUKUKÎ YÖNDEN ÖNEM TAŞIYAN ÇEŞİTLİ BÖLÜMLENMELERİ 31
  • Genel olarak 31
    • Yerüstü suları - yeraltı suları 32
    • Akarsu - durgun su 33
    • Doğal sular - yapma sular 33
    • Genel sular - özel sular 33
  • Genel sular - özel sular ayırımı 35
    • Roma hukuku 35
    • Fransız hukuku 36
    • Anglo-amerikan hukuku 36
    • Alman hukuku 37
    • Avusturya hukuku 38
    • İsviçre kantonal hukuku 39
    • İslâm hukuku 39
  • III. Türk hukukunda genel su - özel su ayırımının tartışılması 41
    • Terim 41
    • Genel suların yerini belirtmek amacıyla kamu mallarının ayırımı 43
    • MK 641 hükmü karşısında genel suların yeri (karine, ayırım ölçüsü) 45
    • Öteki kanunların ayırım ölçüsü 48
    • Türk doktrininde ayırım ölçüleri 50
    • Türk doktrininin eleştirilmesi ve görüşümüz 55

II. BÖLÜMÖzel Suların Tâbi Olduğu Hukukî Rejim

§ I. ÖZEL SU KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ 67

I. Genel olarak 67

II. Kaynaklar 70

  • Genel olarak 70
  • Kaynak kavramı 70
    • KAYNAK KÖKENİNİN YERALTI SUYU OLMASI GEREĞİ 70
    • KAYNAĞIN DOĞAL OLMASI GEREĞİ 71
    • KAYNAĞIN TUTULMASININ ÖNEMİ, KAYNAK NOKTASI VE ÇEŞME KAVRAMLARI İLE İLİŞKİSİ 74
    • KAYNAK SUYUNUN FİZİKSEL VE KİMYASAL NİTELİKLERİNİN ÖNEMİ 77
    • KAYNAĞIN SÜREKLİ OLMASI GEREĞİ 80
    • AKARSU KAYNAKLARININ ÖZEL DURUMU 80
    • KAYNAĞIN HUKUKİ NİTELİĞİ 88

§ II. KAYNAKLARIN KONU TEŞKİL EDEBİLECEĞİ HAKLAR VE HUKUKÎ İLİŞKİLER 89

I. Genel olarak 89

II. Mülkiyet hakkının konusu olarak kaynak. 90

  • Arzın mütemmim cüzü olarak kaynak 90
  • Kaynak üzerindeki mülkiyetin anlamı, çeşitleri ve tâbi bulunduğu hükümler 94
  • Kaynak üzerindeki mülkiyetin muhtevası 97

A) GENEL OLARAK MÜLKİYETİN MUHTEVASI İLE SINIRLANDIRILMASI ARASINDAKİ İLİŞKİ 97

B) KAYNAK ÜZERİNDEKİ MÜLKİYETİN MUHTEVASINA GİREN HAK VE YETKİLER 98

  • Genel olarak 98
  • Kaynak suyunu ihraz ve başka yere nakıtma hakkı 99
  • Su enerjisi üzerindeki hak 103
  • Kaynak üzerinde hukukî tasarruflarda nbulunma hakkı 104

III. Kaynak mülkiyetinin muhtevasına giren özel hukuk kökenli görevler (veya: Kaynak mülkiyetinin özel hukuktan doğan sınırları) 105

  • Genel olarak 105
  • Kaynakların kesilme ve kirletilmeye karşı korunması 106
    • GENEL OLARAK 108
    • MK 680′İN UYGULANMA ŞARTLARI 108
      • Korunmanın konusu 108
      • Korunmanın alternatif şartları 111
        • Önemli derecede kullanma m
        • Değerlendirme amacıyla kaynağın tutulmuş olması 113
      • Kesilme veya kirlenme sonucunu doğuran eylemler 114
      • Korunmanın kişiler bakımından şartları 116
        • Korunmadan yararlanabilecek kişiler 116
        • Korunma ile ilgili talebin yöneltilebileceği kişiler 117
        • Korunmadan yararlanacak kişilerle zararlı eylemde bulunanların aynı veya komşu taşınmaz üzerinde hak sahibi bulunmalarının önemi 118

C) MK 680′İN HÜKÜM VE SONUÇLARI 120

  • Tazminat 120
  • Önceki halin iadesi 123
  • Müdahalenin meni, tehlikenin izalesi ve tecavüzden içtinap 123
  • Sebepsiz zenginleşme 124

D) KAMU HUKUKU KÖKENLİ KORUMA HÜKÜMLERİ 125

E) MK 68VİN UYGULANMA ŞARTLARI 126

  • MK 680 ile ortak yanlar 126
  • Korunmanın şartları 127
    • ba) Zorunlu derecede gereklilik 127
    • bb) Kesilme veya kirlenme 129
    • be) Önceki halin iadesinin mümkün olması 130

F) MK 681′İN HÜKÜM VE SONUÇLARI 131

3. Kaynak ortaklığı 133

  • GENEL OLARAK 133
  • MK 682′NİN UYGULANMA ŞARTLARI 135
    • Aynı yeraltı suyu deposundan beslenen iki veya daha çok kaynağın bulunması 135
    • Kaynakların ortaklaşa tutulmadan önce var olması 135
    • Kaynakların başka başka kimselere ait ve birbirine komşu bulunması 137
    • Ortaklaşa tutmanın, kaynakların durumunu iyileştirmeği amaç edinmesi 138
  • KAYNAK ORTAKLIĞININ KURULMASINDA İZLENECEK USUL VE ORTAKLIĞIN HÜKÜMLERİ 139
    • Taraflar 139
    • Teklifin muhteva ve şekli 139
    • Teklifin hükümleri 141
      • ca) Taraflardan hiçbirinin teklifi reddetmemesi hali 141
      • cb) Taraflardan birinin veya birkaçının teklifi reddetmesi hali 143

4. Zorunlu su hakkı 144

A) GENEL OLARAK 144

B) ZORUNLU SU HAKKININ ŞARTLARI 147

  • Zorunlu su yetkilisinin toprağında evi veya arazisi için zorunlu ihtiyaç duyduğu suyun bulunmaması 147
  • Zorunlu suyun başka yerden sağlanmasının aşırı z.ahmet ve masraf yapılmaksızın mümkün olmaması 150
  • Zorunlu su hakkı yükümlüsünün su sıkıntısına düşmeksizin bunu verebilecek durumda olması 151

C) ZORUNLU SU HAKKININ YETKİLİSİ VE YÜKÜMLÜSÜ 152

  • Zorunlu su hakkının yetkilisi 152
  • Zorunlu su hakkının yükümlüsü 153

D) ZORUNLU SU TALEBİNİN HÜKÜM VE SONUÇLARI 154

  • Zorunlu su talebinin muhtevası 154
  • Zorunlu su talebinin ileri sürülmesi 156
  • Tazminat 159
  • Zorunlu su hakkının tescili 160

E) ZORUNLU SU HAKKININ HUKUKÎ NİTELİĞİ 162

F) ZORUNLU SU HAKKININ DEĞİŞTİRİLMESİ VE SONA ERMESİ 164

5. Kaynak mülkiyeti ile doğrudan doğruya ilgili olmıyan sınırlamalar 166

  • KENDİ KENDİNE AKAN SULAR (MK 666) 167
    • MK 666′nın kapsamına giren sular 167
    • MK 666/I in öngördüğü ilişkiler 170
    • MK 666/II’nin öngördüğü ilişkiler 172
  • KURUTMA SULARI (MK 661) 173

IV. Kamu hukuku karakterli hükümlerle kaynak mülkiyetine konulan sınırlar 176

  • Kaynakların kamulaştırılması 176
    • GENEL OLARAK 176
    • MK 684′ÜN UYGULANMASI İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR 178
      • Kamulaştırma talebinde bulunabilecek ve kamulaştırma talebinin ileri sürüleceği kişiler 178
      • Kamulaştırmanın konusu 181
      • Kamulaştırmanın şartları 182
    • TAZMİNAT 183
    • MK 684′E GÖRE YAPILACAK KAMULAŞTIRMADA GÖREV, USUL VE TESCİL SORUNLARI 187
  • Kaynak çevresindeki toprağın kamulaştırılması 188
    • KAMULAŞTIRMANIN SÜJELERİ 189
    • KAMULAŞTIRMANIN KONUSU 190
    • TAZMİNAT, TESCİL, GÖREV VE USUL 190

V. Kaynak üzerinde kurulabilen sınırlı aynî haklar 191

  • Genel olarak 191
  • Kaynak hakkı kavramı ve çeşitleri 191
  • Kaynak hakkının konusu 197
  • Kaynak hakkının kurulması 198
  • Kaynak hakkının muhtevası ve hükümleri 201
  • Sürekli ve bağımsız nitelikteki kaynak hakkının tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydı 207
    • Tescil edilmiş bir kaynak hakkının bulunması 207
    • Kaynak hakkının bağımsız, olması 208
    • Kaynak hakkının sürekli olması 208
    • Tapu kütüğündeki ayrı bir sahifeye kay din talep edilmesi 209
  • Taşınmaz olarak kaydedilen kaynak hakkının hüküm ve sonuçtan 211
  • Kaynak hakkının sona ermesi 213

SONUÇ 215İçtihatlar 221



© Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi - Her hakkı saklıdır. Bu sitede yer alan bilgi ve belgelerden akademik atıf usullerine uyularak yararlanılabilir.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi yayınlarının dijital kopyaları basılı orijinalleri ile aynı görünüme sahip oldukları için yayınlara yapılacak atıfların
bu siteye değil basılı orijinallere yapılmasını rica ederiz.