Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Yıl 1946 Cilt 3 Sayı 1
İçindekiler (PDF)
ETÜTLER
Sayfa: 3 –31
Kant’ın Ebedi Barış Üzerindeki Felsefi Denemesi
Prof. Dr. E. Hirş
Anahtar Sözcükler: Hukuk Felsefesi, Kant, Ebedi Barış, Kant’ın Ebedi Barış Adlı Eserinin İçeriği, Kant’tan Önceki Dünya Barışı Tasarıları, Kant’ın Eserinin Özgüllüğü, Dünya Barışı Fikri, Dubois, Podebrad, Saint -Pierre, Kant’ın Ebedi Barışa Temas Eden Diğer Eserleri, “Dünyadaşlık Zaviyesinden Genel Tarihe Dair Bir Fikir” Adlı Eser, “Filân Fikir Nazarî Olarak Doğru Olabilirse De Tatbikata Gelmez” Sözüne Dair Eser, 1785 Yılında Yayımlanan “Ahlâkın Metafiziğine Giriş” Adlı Eser, 1788 Yılında Yayımlanan “Pratik Aklın Kritiği” Adlı Eser, Kant’ın “Saadet Ahlâkı Yerine Vazife Ahlâkını” Müdafaa Etmesi, Rousseau, 1797 Yılında Yayımlanan “Ahlâkın Metafiziği” Adlı Eser, Kant’ın Hukuk Felsefesi, Ahlâk Sahasındaki Pratik Aklın Mukavemet Edilemez Vetosu, Kant’ın “Hiçbir Harp Olmamalıdır” Sözü.
Sayfa: 32 –45
Olay Bilimleri ve Hukuk
Prof. Dr. Süheyp Derbil
Anahtar Sözcükler: Olay Bilimleri, Tarih, Monod, Bernheim, İnsanlık Tarihi, Mineraloji, Botanik, Zooloji, Sokrat, Eflâtun, Aristot, Yunan İdeacılığı, Metafizik Görüşler, Kavrambilimleri, Soyutlama, Soyutlamayı En Yüksek Dereceye Çıkaran Bilim Kolları, Konusunun Karmaşık Olması Bakımından Küçük Ölçüde Soyutlama Yapabilen Bilim Kolları, Sosyoloji, Düşme Hareketi, Kimya ve Fizik Değişmeleri, Molekül, Atom, Elektron Hareketleri, Olayları Zaman Ve Uzay Bakımından Sınırlamanın Keyfiliği, Bilimsel Tarih, Kusursuz Tarih, Evrensel Tarih, Tarihçinin Gözlemlerinde Yanılma Olasılığı, Tarihin Eksikliği, Tarihin Yanlışlarla Kusurlu Kalmağa Mahkûmluğu, Kavram Bilimlerinin Tarihten Üstünlüğü, Tarihin Bazı Üstünlükleri, Bilimsel Kanunların Gerçeklik Olmaması, Eski Yunan İdeacıları, Kavram Bilimlerinin Gerçeğe Uymaması, Olay Bilimlerinin İnsanları Gerçeğe Yaklaştırması, Tarihçi Okullar, Evrimcilik, Tarihin Konusu, Tarihçinin Olay Seçimi, Değer Yargıları, Okuyucunun Bilgi Seviyesi, Modern Tarih, Astronominin Kavram Bilimleri İçinde Sayılması, A.Comte, Evrensel Kanunlarla Tabiat Kanunlarının Birbirine Karıştırılması, Kepler Kanunu, Newton’un “Evrensel Çekim Kanunu”, Newton’un Kanununun Bilimsel Kanun Olması, Kepler’in Bildiriminin Tabiat Kanunu Olması, Tarihteki Olayların Bir Önceki Olayla Açıklanması, Tarihin Önemi, Herbert Spencer’in Bilimleri Tasnifi, Olayların Bize Göründüğü Şekilleri İnceleyen Bilimler, Soyut Bilimler, Mantık, Matematik, Olayların Kendisini İnceleyen Bilimler, Olayların Unsurlarını Belirten Bilimler, Soyut Bilimler, Mihanik (Mekanik), Fizik, Somut Bilimler, Kimya, Olayların Tümünü Belirten Bilimler, Somut Bilimler, Astronomi, Jeoloji, Ruhbilim, Sosyoloji, Helmholtz, Kavram Bilimleri İle Olay Bilimleri Arasındaki Farklar, Fizik Teoremi, Tarih Teoremi, Bergson, Helmholtz’un Tarih Teorisi, Yaratıcı Evrim Teorisi, Tez İle Antitez Çarpışması, Bilimsel Teorilerde Şartlı Bir Durumun Ele Alınması, Sadi Carnot, Enerji Alçalımı Teorisi, Kelvin, Biyoloji, Halk Psikolojisi, Fert Psikolojisi, Orta Çağ Psikolojisi, Tarihsel Genelleme, Kavram Bilimlerinin Konularının Soyut Olması, Hukuk Biliminde Ele Alınan Kavramların Soyut Olması, Tarihin Konusunun Somutluğu, Lamarck, Darwin, Copernic, Kant, Leplace, Kural Bilimleri, Kural Bilimleri Arasında Hukukun Yeri.
Sayfa: 46 –61
Türk Hukukunda Evlenmenin Tâbiiyete Tesiri
Prof. Dr. Osman Fazıl Berki
Anahtar Sözcükler. Vatandaşlık Hukuku, Tâbiiyet, Tâbiiyetin Hukuki Mahiyeti, Tâbiiyeti Bir Hususi Hukuk Münasebeti Sayanlar, Tâbiiyetin Rızaların Birleşmesinden İbaret Olan Hukuki Ve Siyasi Bir Bağ Olması, Tâbiiyeti Bir Amme Hukuku Münasebeti Sayanlar, Devletin Hâkimiyet Hakkı, Tâbiiyetin Devletin Teşekkül ve Bekasının Esasını Teşkil Etmesi, Evlenme, Evlenme ve Tâbiiyet, Evlenmenin Kadının Tâbiiyetine Tesir Edip Etmeyeceği Meselesi, Ailede Tâbiiyet Birliği Hakkındaki Tez, Klasik Tez, Kocanın Hâkimiyeti Prensibi, Ailenin Menfaati Esası, Evlilik Birliğinde Tâbiiyet İkiliğinin Aile İçinde İhtilâfların Doğumuna Sebep Olması, Evlenmenin Hüküm Ve Neticeleri ve Ortadan Kalkması, Velâyet Hakkının Kullanılması, Kadının Tâbiiyetinin Bağımsızlığı, Modern Tez, Evli Kadının Ehliyetsizliğine Dair Eski Prensibin Yıkılması, Kadınların Cemiyette Erkeklerinkine Eşit Bir Yer Alması, Karının Tâbiiyet Bakımından Kocasına Bir Gayri Reşit Gibi Bağlanmasının Anlaşılamaması, Pozitif Hukuk, Feminizm, Kadının Siyasî Haklar Elde Etmiş Olması, Tâbiiyetsiz, Haymatlos, Çifte Tâbiiyetli Olma, Tâbiiyeti Osmaniye Kanunundan Evvelki Hukukta Evlenmenin Tâbiiyete Tesiri, Müslüman Memleketlerde Ahalinin Üç Kısma Ayrılması, Müslümanlar, Zimmîler, Müstemenler, Tâbiiyeti Osmaniye Kanununa Göre Evlenmenin Tâbiiyete Tesiri, 1312 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununa Göre Evlenmenin Tâbiiyete Tesiri, Türk Tâbiiyetinde Olan Kadının Yabancı İle Evlenmesi, Yabancı Kadının Türk İle Evlenmesi, Türk Tâbiiyetinden Iskat Edilen Kadınlar, 3529 Sayılı Ecnebilerin Türkiye’de İkamet Ve Seyahatleri Hakkında Kanun, Müsaadei Mahsusa İle Türk Tâbiiyetinden Çıkan Kadınlar, Tâbiiyete Tesiri Bakımından Evlenmelerin Tetkiki, Muteber Evlenmeler, Câli Evlenmeler, Mevcut Olmayan Evlenmeler, Evliliğin Zevalini Mucip Olan Sebepler, Ölüm, Boşanma, Gaiplik, Batıl Evlenmeler, Butlanına Karar Verilen Evlenmeler Dolayısı İle Kadının Opsiyon Hakkını Kullanması, Kadının Hüsnüniyetli Olması, Kadının Suiniyetli Olması, Opsiyon Hakkını Kullanan Kadınların Durumu, Türk İle Evlenen Kadınların Evvelki Kocalarından Olan Çocuklarının Tâbiiyeti, Opsiyon Hakkını Kullanan Kadınların Çocukları, Evlenmenin Tâbiiyete Tesirinin Hükümleri, Makabline Şamil Olmaması, Daimiliği, Mutlaklığı, Şahsîliği.
Sayfa: 62 –107
Suça İştirak
Doç. Dr. Faruk Erem
Anahtar Sözcükler: Ceza hukuku, Suça İştirakte Ortakların Mesuliyetini Tâyin Hususundaki Sistemler, Cezada Ve Mesuliyette Müsavat Sistemi, Ortakların Mesuliyetini Suçun İşlenmesindeki Faaliyet Hisselerine Göre Tayin Eden Sistem, Ortakların Ceza Mesuliyetlerini Birbirinden Ayıran Ve Kötülük Derecelerine Göre Ceza Verilmesini İsteyen Sistem, Suça İştirakin Müstakil Hâdise Olarak Tetkiki, Ferri, Tesadüfi Suçlar, Doğuştan Suçlular, İtiyâdi Suçlular, Garrafolo, Sighele, Tasarlanmış İştirak (Complicita Premeditato), Pozitivist Mektep, Klasik Mektep, Aslî Fail, Fer’i Fail, İştirakin Genel Şartları, Manevî Unsur, Kastın Mahiyeti, Suça İştirak İradesi, Hata, Anlaşma Anı, Anlaşmanın Suçun Tekemmülünden Evvelki Safhada Yer Almış Olması, Beklenilmeyen Suçlar (Delitti İmprovissi), Taksirli Suçlar, Kabahatler, Maddi Unsur, Katılma, Selbi Fiiller, İştirake Teşebbüs, Teşebbüse İştirak, Tamamlanmamış Suç, Muhtelif Suçlar Bakımından İştirak, Toplu Suçlar, Mütemadî, Müteselsil Suçlar, Muayyen Sıfatı Haiz Kimselerin Suçları, İşleyeni Bilinmeyen Adam Öldürme Ve Müessir Fiil, Kavga, İştirakin Nevileri, Aslî İştirak, Asli Maddi iştirak, Suçu İrtikap Edenler, Doğrudan Doğruya Beraber İşleyenler, Asli Manevi iştirak, Azmettirmede Manevi unsur, Azmettirmede Maddi unsur, Düzme Suç (Reato Putativo), Azmettirme Vasıtaları, Vait, Korkutma, Tehdit, Medih, İhtirasların Tahriki, Azmettirme Şekilleri, Suçta Vekâlet, Beccaria, Giuliani, Teşçi (Consiglio), Birlik (Societa), Azmettirmenin Cezası Ve Şahsî Menfaat, Fer’i İştirak, Fer’i – Maddi İştirak, İş Veya Vasıta Tedariki, Muzaheret, Muavenet, Ferî – Manevî İştirak, Teşvik, Kararı Takviye, Muzaheret, Muavenet Va’di, Talimat Vermek, Fer’i İştirakte Zaruret, Zaruri Olmayan Fer’i İştirak, Zaruri Olan Fer’i İştirak, Cezaya Müessir Sebeplerin Ortaklara Sirayeti, Cezayı Kaldıran İndiren Sebepler, İftiradan Dönme, Çalınan Şeyin Geri Verilmesi, Yeni Doğmuş Çocuğun Öldürülmesinde Şeref Korumak Kaygısı, Çalınan Malın Veya Zararın Hafif Veya Pek Hafif Oluşu, Aile Hırsızlığında Takibata Ve Cezaya Mani Sebep, Cezayı Arttıran Sebepler, Cezayı Arttırıcı Şahsî Sebepler, Kanunî –Şahsî Şiddet Sebepleri, Memuriyet Nüfuzunu Suiistimal Suçu, Şahsî Sebeplerin Sirayeti, Adam Öldürme Suçunda Taammüdün Sirayet Edip Etmeyeceği Meselesi, Cezayı Arttırıcı Fiilî Sebepler, Kıyafet Değiştirmek, Hile, Cebir İstimali, Silah, Suçun İşlenme Zamanı, Suç Mahalli, Suç Mevzuu, Suçun Mağduru, Vukuf Şartı, Tahmin Edilebilme Nazariyesi, Aşırı Hareket, Bir Vasıta Yerine Diğerinin İkamesi.
Sayfa: 108 –124
Yoksulluk Ve Sosyal Yardım Şekilleri
Doç. Dr. Vedat Dicleli
Anahtar Sözcükler: Yoksulluk Ve Sebepleri, Milli Gelir, Sosyal Yardım, Yoksullara Yardım Şekilleri, Fertler Tarafından Yapılan Yardımlar, İslâm Dininin Sosyal Amacı Olan Müesseseleri Arasında Zekât Müessesesinin Özel Yeri, Beytülmal, Âmiller Tarafından Toplanan Zekatın Sarf Mahalleri, Fakirlere Ve Miskinlere Yapılan Yardımlar, Zekât Memurları Ücretleri, Yeni Müslüman Olanlara Yapılan Yardımlar, Azat Edilen Köle Ve Cariyelere Yapılan Yardımlar, Borçlarını Ödeyemeyenlere Yapılan Yardımlar, Cihat Eden Gazilere Yapılan Yardımlar, Ailesinden Ve Malinden Uzak Düşen Yolculara Yapılan Yardımlar, İzmirli İsmail Hakkı, Vakıflar, Medenî Kanun, Vakıflar Kanunu, Mülhak Vakıflar, Mazbut Vakıflar, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Vakıflar İdaresi, Dinî ve Ahlâki Endişeler, Fertler Tarafından Yapılan Yardımların Düzenli Olmaması, Hayır Kurumları Tarafından Yapılan Yardımlar, Kızılay Kurumu, Osmanlı Hilâliahmer Cemiyeti, Türkiye Hilâliahmer Cemiyeti, Türkiye Kızılay Cemiyeti, 1865 ve 1906 Cenevre Konferansı Kararları, 1907 Lahey Konferansı Kararları, Kızılay’ın Savaş Ve Barış Zamanındaki Görevleri, Çocuk Esirgeme Kurumu, Türkiye Himaye-i Etfal Cemiyeti, Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu, Gündüz Bakımevi, Çocuk Yuvası, Yardım Sevenler Derneği, Kadın Yardım Cemiyeti, Yardım Sevenler Cemiyeti, Yardım Sevenler Derneğinin Görevleri, Devlet Eliyle Sosyal Yardım, Sosyal Hizmetler, Kraliçe Elizabeth Devri, Sıhhiye Müdüriyeti Umumiyesi, Sağlık Ve Sosyal Yardım Bakanlığı (Sıhhiye Ve Muaveneti İçtimaiye Vekâleti), Hıfzıssıhha İşleri Dairesi, Sağlık Bakanlığı’nın İçtimaî Muavenet İşleri Dairesi’nin Faaliyeti, Hıfzıssıhha Kanunu, Belediyeler Kanunu, Özel Teşebbüsler, Sosyal Sigortalar, Hastalık, İhtiyarlık, Kaza, Ölüm, İşsizlik, Riziko, Sosyal Sigortaların Sosyal Yardımlara Üstünlüğü, Sigorta Primi, Ferdin Sorumluluğu, Topluluğun Sorumluluğu, Sosyal Sigortalarda Ferdin Topluluktan Yardım İstemesinin Bir Hak Olması.
Sayfa: 125 –146
Osmanlı Kanunnamelerinde İslâm Ceza Hukukuna Aykırı Hükümler
Doç. Dr. Coşkun Üçok
Anahtar Sözcükler: Gülhane Hattı Humayunu, Mustafa Reşit Paşa, Tanzimatın İlânı, Kanun –i Ceza, Kuran’ın ve Sünnetin Tespit Etmiş Olduğu Hukuk Kuralları, Kıyas, İcma, İslâm Hukukunun Boşluklarının Doldurulması, Yerli Örf Ve Âdet Hukukuna Yer Verilmesi, Fatih Sultan Mehmet Kanunnamesi, Kanunî Sultan Süleyman Kanunnamesi, Bosna Kanunnamesi, IV Mehmet Zamanında Yürürlükte Olan Ceza Kanunnamesi, İslâm Ceza Hukuku (Ukubat), Farz Olan Eylemler, Vacib Olan Eylemler, Sünnet Olan Eylemler, Mustahab (Veya Nafl Veya Mandûb) Eylemler, Mubah Olan Eylemler, Haram Olan Eylemler, Mekruh Olan Eylemler, Yalnız Hakk Allah’a Giren Suçlar, Yalnız Hakk –ı Âdemiye Giren Suçlar, Hem Hakk Allah’a Hem De Hakk –i Âdemi’ye Giren Suçlar, İslam Ceza Hukukunda Cezaların Şahsiliği Prensibi Ve İstisnaları, Kasame, Hakk Allah’a Giren Değişmez Cezalar (Hadd, Hudud), Zina, Zina İftirası (Kazf), Şarap İçme (Şurb –i Hamr), Hırsızlık (Sarika Veya Sirkat), Yol Kesme (Kat’ül – Tarik).
Sayfa: 147 –178
Evlenmeden Doğan Kanun İhtilafları
Asistan Jale Güral
Anahtar Sözcükler: Devletler Özel Hukuku, Evlenmenin Asli Şartlarına Tatbik Edilecek Milli Kanunun Şümulü, Evlenmenin Sıhhati İçin Aranılan Ehliyet, Yaş, Temyiz Kudreti, Akıl Hastalığı, Evlenmeye Mani Sebepler, Evvelki Bir Evliliğin Mevcudiyeti, Çok Evlilik (Poligami), Hısımlık, Hısımlıktan Doğan Memnuiyetler, Mutlak Memnuiyetler, Mutlak Olmayan Ve Bir Dispansla Ortadan Kaldırılması Mümkün Olan Maniler, Siyasi Mahiyeti Haiz Olan Maniler, Evleneceklerin Ayrı Ayrı Tabiiyette Bulunmaları Hali, Ehliyetin İspatı, Milli Kanunun Tatbikinde Kamu İntizamı Meselesi, Lex Loci, Bigami, İddet Müddetleri, La Heye Anlaşmasının Asli Şartlar Hakkındaki Hükümleri, Lex Fori, Pillet, Evlenmenin Suri Şartları, İlânlar, Evlenme Akdinin İnikadı İçin Yapılması Lazım Gelen Formalite, Evlenme Akdinin Tescili, Kanuna Karşı Hile, La Heye Anlaşmasında Evlenmenin Suri Şartlarının Tabi Olacağı Kanun Hakkında Hükümler, Diplomatik Ve Konsüler Evlenmeler.
Sayfa:179 –198
Milletlerarası Vergi Mükerrerliği Ve Bunu Önleme Çareleri
Asistan Turhan Feyzioğlu
Anahtar Sözcükler: Vergi Mükerrerliği, Vergi Mükerrerliklerinin Artış Sebepleri, Aynî Vergiler, Şahsî Vergiler, İrat Vergileri, Umumi Gelir Vergileri, Vergi Mükerrerliklerinin Mahzurları, Verginin Müsaviliği Kaidesinin İhlâli, Yapılan Çalışmalar Ve Teklif Edilen Çareler, Mükerrer Vergi Meselesini Halledebilecek Usuller, Tenzil Usulü, Muafiyet Usulü, Paylaşma Usulü, Tasnif Usulü, Memleketimizin Durumu, Yabancıların Başlıca Vergi Ve Resimlerden Muafiyeti Meselesi, Kapitülâsyonlar, İktisadî Rekabet, Lozan Muahedesi, Veraset Ve İntikal Vergisi, İkametgâh Esası, Menşe Esası, Kazanç Vergisi.
TERCÜMELER
Sayfa: 199 –213
Devletlerarası Nizamda Ferdin Mevkii
Nicolas Politis
Çeviren: Asistan İlhan Lütem
Anahtar Sözcükler: Devletlerarası Hukuk, İç Hukuk, Milletlerarası Camia, Devletlerarası Hukukun Devletlerden Başka Süjesi Olmaması, Ferdin Devletlerarası Camianın Üyesi Ve Süjesi Olmaması, Ferdin Devletlerarası Hukukun Sadece Objesi Olabilmesi, Grotius, Heffter, Westlake, Rehm, Kaufmann, Heimatlosen Veya Apatrides (Tabiiyetsiz), Ferdin Hayatına, Hürriyetine, Sıhhatine, Çalışmasına, Ailesine, Zihnî Ve Ahlâki Gelişmesine Taallûk Eden Kaideler, Deniz Haydutluğuna Ve Deniz Haydutluğuna Benzetilebilecek Hallerde Tatbik Edilen Kaideler, Oppenheim, Özel Şahısların Milletlerarası Mahkemelere Doğrudan Doğruya Müracaat Hakkı, Sosyoloji, Devletlerarası Hukuki Birlik, Devletlerarası Hukuk Enstitüsü, Devletlerarası Hukuk Kaideleri, Duguit, Egemenlik, Milletlerarası Bir Ganaim Mahkemesi Kurulması Hususundaki Tasarı, Milletlerarası Daimî Adalet Divanının Statüsü, Milletlerarası Örf Ve Âdet.
Sayfa: 214 –217
Ferdî Hürriyetler
Profesör Gaston Jeze
Çeviren: Asistan Mukbil Özyörük
Anahtar Sözcükler: Gidiş Geliş Hürriyeti (Fizik Hürriyet), Tahakkümü (Mülkiyeti) Altında Bulunan Maddi Eşyadan Ve Hayvanlardan İstifade Ve Bunları Kullanma Hürriyeti, Ticaret Hürriyeti, Vicdan Hürriyeti, Görüş Ve Düşünüşünü İfade Hürriyeti (Söz Hürriyeti, Matbuat Hürriyeti), Kendi Faaliyetini Diğer Fertlerinkiyle Birleştirme Hürriyeti (İçtima Hürriyeti), Ferdi Hürriyet Üzerine Konulmuş Tahditler, Ferdi Hürriyetlerin Şümul Ve Müessirliğinin İdarecilerin Serbest Takdirine Bağlı Olması, Kazaî Yola Müracaat.
* * *
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Yıl 1946 Cilt 3 Sayı 2-4
İçindekiler (PDF)
Sayfa: 231 –251
Ankara Üniversitesinin İlk Öğretim Yılını (1946 –1947) Açılış Söylevi
Ord. Prof. Dr. Şevket Aziz Kansu
Anahtar Sözcükler: Mahmut Esat Bey, “Leylî Adlîye Hukuk Mektebi” , Bonneau, Pratt, Fen Fakültesi, Teorik Fizik Kürsüsü, Schrödinger, Analitik Kimya, Laur, Tıp Fakültesi, İki Çeşit Öğretim, Doldurma (Information) Öğretimi, Oldurma (Formation) Öğretimi, Üniversitede Araştırmanın Yeri, Üniversite İle Endüstri Arasındaki Münasebet, Öğretmen Yetiştirme Meselesi, Alfred Espinas, Elizabeth Mac Adam, Emile Durkheim, UNESCO Anayasası, Anadolu Enstitüsü, Sanat Tarihi Enstitüsü, Association Turque Pour L’Avancement Des Sciences”
Sayfa: 252 –267
Hukuk Fakültesi Dekanı Ve Devletler Hukuku Profesörü Zeki Mesut Alsan’ın Ankara Üniversitesi’nin İlk Öğretim Yılını Açış Dersi (Devletler Hukukunda Kişilerin Durumu Ve Bu Hukuk Bakımından Hak Ve Hürriyetleri)
Prof. Dr. Zeki Mesut Alsan
Anahtar Sözcükler: Kölelik, Fransız Devrimi, Kişilerin Enternasyonal Hayatta Önemli Bir Yer Almalarına Engel Olan Sebepler, Kişilerin Durumuna İlişkin Barış Antlaşmaları İle Müspet Hukuk Alanına Geçen Hükümlerin Başlıcaları, Milletler Cemiyetinin Kuruluş Amaçları, Faşizm ve Nasyonal Sosyalizm, Roosevelt, Birleşmiş Milletler Antlaşmasının Amaçları, Milletlerarası Âdalet Divanı, Nürnberg Mahkemesi,
ETÜTLER
Hukuk Felsefesi Ve Sosyolojisi:
Sayfa: 268 –292
Kant’ın Ebedi Barış Üzerindeki Felsefi Denemesi – II
Ord. Prof. Dr .E. Hirş
Anahtar Sözcükler: “Ebedi Barış”, Harp Hali –Kanunsuzluk Durumu, Düzen , Tabii Düzen, “Kanun” Tabiri, Dünya Nizamı, Kant, Dalgalar Sistemi, Yadgerekircilik (Indeterminisme), Gerekircilik (Determinizm), Yarış (Rekabet), Nazari İlim Ve Realist Siyaset, İçtimai Hayatın Fonksiyonu Olarak Hukuk, Ahlâk Gerçekliği.
Sayfa: 293 –307
Kanun Karşısında Hukukun Rolü
Ord. Prof. Dr. Esat Arsebük
Anahtar Sözcükler: Kanunun Lafzı Ve Ruhuyla Temas Ettiği Bütün Meselelerde Mer’i Olması, Hukuk İle Kanun Arasındaki Fark, Hakkaniyet Fikri, Corpus Juris Civilis Adını Taşıyan Justinien’İn Külliyatı, Tabii Hukuk, Fransız Medeni Kanunu’na Göre Akitler, J.J.Rousseau – Contrat Social, İlmi İçtihat ile Kazai İçtihat Farkı.
Sayfa: 308 –327
Kural Bilimleri Ve Hukuk
Prof .Dr. Süheyp Derbil
Anahtar Sözcükler: Ahlâk, Değer Yargıları, Haz, Hakikat, Sanatların Sınıflandırılması, Güzel Sanatlar İle Basbayağı Sanatlar Arasındaki Farklar, Mantıkta Muhakeme, Kural Bilimi Olarak Hukuk, Le Fur - Tabii Hukuk, Jezé - Pozitif Hukuk,
AMME HUKUKU
Sayfa: 328 –343
Milletlerarası Daimî Adalet Divanı Ve Türkiye – II, Musul Meselesi
Prof. Dr. Nihat Erim
Anahtar Sözcükler: Lozan Konferansı, Türkiye’nin Hudutları, İsmet Paşa, Lord Curzon, Statükonun Muhafazası, İstanbul Konferansı, Sir Horace Rumbold, Türk Murahhas Heyeti, Musul Meselesi, Lord Palmoor, Fethi Bey, Mösyö Branting, Milletler Cemiyeti Misakı, Adalet Divanı’nın Musulla İlgili Mütalaası.
Sayfa: 345 –356
Demokrasi Ve Müfrit Sendikalizm Cereyanları
Doç. Dr. Muvaffak Akbay
Anahtar Sözcükler: Müfrit Sendikalizm İle Çeşitli Sendika Teşkilatları, Ferdi Hürriyet, Siyasi Hürriyet, Çalışma Hürriyeti, Klasik Demokrasi, Rousseau, Barthélemy, Siyasi Demokrasi, Sosyal Demokrasi, Siyasi Cemiyet, İktisadi Cemiyet, İhtilâlci Sendikalizm, Proudhon, Sorel, Marks, Jaures, Trade –Union, Fransa’da İhtilâlci Sendikalizm (Genel Çalışma Konfederasyonu), Faşist Sendikalizm, Mussolini, Faşizmin Devlet Bünyesine Korporasyonları İthal Etmesi, Tek Patron Sendikası, Tek İşçi Sendikası, Tek Ve Mecburi Sendika Usulü.
Sayfa: 357 –364
Cezayı Azaltıcı Takdiri Sebepler
Doç. Dr. Faruk Erem
Anahtar Sözcükler: Ceza Hukuku, Takdirî Sebeplerin Gayesi, Cezanın Ferdileştirilmesi, Kısa Müddetli Cezalar, Cezayı Arttırıcı Takdirî Sebep Kavramının Kanunumuza Yabancılığı, “Kanunsuz Ceza Olmaz” İlkesi, Takdirî Sebeplerin Tayini, Cezanın İndirilmesi, “Tezadı Takdir”, Takdiri Azaltıcı Sebep, Takdir Hakkının Tahditleri, Kendisinin Veya Başkasının Şerefini Kurtarmak Saiki, Suçtan Hiçbir Zarar Husule Gelmemiş Olması, Suçlunun Yakalanmadan Evvel Samimi Bir Nedamet Duyduğunu Gösteren Vakıaları, Kendi Kendini İhbar, Mağdurun Kusuru, Takdire Bağlı Sebeplerle Cezanın İndirilmesi, Temel Cezanın Tayini, Tekerrür, Hürriyeti Bağlayıcı Ceza, Para Cezası, “Hukuku Bağlayıcı” Ceza, Fer’i Ceza, Emniyet Tedbiri, Ölüm Cezası, Müebbet Ağır Hapis, Diğer Cezalar, Müebbeden Amme Hizmetlerinden Mahrumiyet Cezası, Cezaların İçtimaı.
Sayfa: 365 –383
Osmanlı Kanunnamelerinde İslâm Ceza Hukukuna Aykırı Hükümler – II
Doç. Dr. Coşkun Üçok
Anahtar Sözcükler: Hakk –i Ademî, Cinayet, Yaralama, Öldürme (Katl), Kasitle Öldürme, Hatayla Öldürme, Şibh –i Âmidle (Amd Benzeri) Öldürme, Ebubekir Razi, Şibh –i Kasitle Öldürme, Öldürülen Kimsenin Müslüman Veya Zimmi Olması, Müste’minler, Birisini Kendisini Savunmak İçin Öldürme, Öldürülenin Öldürene Karşı “Masumül –dem” Olması, Kasitle Öldürmenin Neticeleri, Öbür Dünyada Ceza (İsm), İşlenen Suçun Aynen Suçluya Uygulanması (Kavad Aynen), Mirastan Mahrumiyet, Şibh –i Amd’ın Cezası, Suçlunun Ve Akîlesinin Vermeğe Mecbur Oldukları Mali Ceza: Diyet, Kefaret, Sanıda (Zann) Yanılma, Eylemde (Fiil) Yanılma, Meşru Savunma (Def’ül Zarar), Şacce (Kafa Ve Yüz Yaralamaları), Hükûmet –i’ Adl (Cezanın Tayininin Yargıcın Takdirine Bırakılması), Kısas, Hadd Cezaları, Hanefi Mezhebi, Suçluyu Kovuşturma Hakkı, “Eşitlik” (Musavat) İlkesi, Ebu Hanife, Sulh (Yaralanan Kişinin Suçluyla Anlaşması), İbra (Yaralanan Kişinin Suçlunun Ödemesi Gereken Tazminattan Vazgeçmesi), Diyet (Arş), Kanlık, Fıkıh, Gurre , Ceninin Hayatı Üzerinde Ana Ve Babanın Hakları, Cezanın Şahsileştirilmesi, Cezanın Kollektif Bir Mahiyet Taşıması, Kasame, Akîle, Yemin, İmameyn, Beytülmal, Kasamenin Sünnetlere Dayanması, Akîle Kavramına Giren Kişiler, Tenasur, Erkek Kan Hısımları, Divan, Softa.
Sayfa: 384 –386
İşçi Sigortaları
Muammer Kurtay
Anahtar Sözcükler: Sosyal Sigorta, Sigorta Primi, İş Kazaları, Mesleki Hastalıklar, Analık, İhtiyarlık, Hastalık, Ölüm, Malûliyet, İşsizlik Sigortaları, Doğum, Evlenme, Dul Kalma, Meslek Değiştirme, Hususi Sigorta Şirketleri, İş Kanunu.
HUSUSİ HUKUK
Sayfa: 387 - 402
Nakil Sözleşmesi Ve Nakliyecinin Sorumu
Doç. Dr. Hikmet Belbez
Anahtar Sözcükler: Kara Yoluyla Eşya Nakliyatı, Vekâlet Bağıtı, İstisna Bağıtı, Eşyanın Zayi Olması, “Ademi Mesuliyet”, Nakil, Eşya, Nakliyeci, Mürsil (Gönderen), Mürsel –ün – ileyh (Eşyaların Kendisine Gönderildiği Kimse), Hizmet Akdi,
Sayfa: 403 – 422
Ecnebilerin Hukuk Ve Vazifeleri Hakkındaki Muvakkat Kanunda Teminat
Doç. Dr. Osman Fazıl Berki
Anahtar Sözcükler: Devletler Özel Hukuku, Yabancılar Hukuku, Dava Açma Hakkı, “Cautio judicatum solvi” , Satisdatio Judicatum Solvi, Kapitülasyonların İlgası, Müsavat Prensibi, Teminat Veya Kefalet Akçası, İkametgâh, Mütekabil Muamele.
Sayfa: 423 - 453
Türk Hukukunda Evlilik Dışında Doğan Çocukların Tâbiiyeti (Uyrukluğu)
Dr. Şakir Berki
Anahtar Sözcükler: Vatandaşlık Kanunu, Nesep Tashihi, Evlâd Edinme, Tanıma, Âmme İntizamı, Evlilik Haricinde Doğan Çocukların Tâbiiyeti, Türk Vatandaşlığı, İradî Veya Kazaî Tanıma, İkrar, Jus Sanguinis Sistemi, Mütekabiliyet, Tâbiiyete Müessir Tanıma, Tanımanın Fesholunması,
Sayfa: 454 – 504
Dogmatik Ve Sosyolojik Bakımdan Hususî Hukukta İltihakî Akitler Meselesi
Asistan Hâmide Uzbark
Anahtar Sözcükler: Hedemann, Umumi Şartnameler, İltihâki Akit, Saleilles, Dereux, Josserand, Nakliye Mukaveleleri, Sigorta Mukaveleleri, Maktu Fiyatla Satış Yapan Bütün Mağazalardan Yapılan İştiralar, İltihâki Mukavele Ve Kollektif Mukavele, Planiol, Ripert, Müstakil Ve Tabii Mukaveleler Ayırımı, Saleilles, Sözde Mukavele Görüşü, Mukavele Muhtevasını Serbestçe Tayin, İrade Muhtariyeti, Hauriou, Dollat, Fortier, Pichon, Sallé’
Sayfa: 505 –531
Velâyetten Doğan Kanun İhtilâfları
Asistan Halûk Tandoğan
Anahtar Sözcükler: Velâyetin Tarifi, Statü Reel – Statü Personel Tefriki, Şahsi Kanun (Lex Personalis), Mahal Kanunu (Lex Rei Sitae), Savigny’nin Nazariyesi, İkametgâh Kanunu (Lex Domicilii) , Milli Kanun (Lex Partiae), Tâbiiyetsiz Olma,
TERCÜMELER
AMME HUKUKU
Sayfa: 532 – 564
Roma Ve Ortaçağ – Siyasi Müessese Ve Doktrinler
Profesör Gaetano Mosca
Çeviren: Asistan Mukbil Özyörük
Anahtar Sözcükler: Roma İmparatorluğu İnhitat Ve İlkçağ Medeniyetinin Zeval Sebepleri Hakkında Bazı Görüşler, Ortaçağ Sınırları Papalık, İmparatorluk, Komünler, Senyörlükler Kilise - Devlet Mücadelesi, Dante Alighieri, Marsile de Padoue, Ockham,
Sayfa: 565 – 580
Devletlerarası Hukukun Geçirmekte Olduğu Tekâmül
Nicolas Politis
Çeviren: Asistan Dr. İlhan Lüthem
Anahtar Sözcükler: Cihan Savaşı, Devletlerin Faaliyetlerini Kesin Olarak Mecburi Mahiyette Hukuk Kaidelerine Tabi Kılmanın İmkânsızlığı, Sir Frederick Pollock, Hukukun Boşlukları, Egemenlik, John Austin, Milletler Cemiyeti, Milletlerarası Daimi Adalet Divanı, Devletlerin Eşitliği Prensibi, Hakem Mahkemesi Kurma Tasarısı, Devletlerin Hak Ve Görevlerinin Tespiti Meselesinde Değişme, Tabii Hukuk Nazariyesi, J.J. Rousseau’nun İçtimai Mukavelesi, Temel Haklar, Antlaşmalardan Doğan Nispi Ve İkinci Derecede Haklar, XIX’uncu Yüzyılda Teamülî Hukukun Gelişmesi, İrade Nazariyesi, Antlaşmalar.
HUSUSİ HUKUKU
Sayfa: 581 – 632
İsviçre Hukukunda Sebepsiz Zenginleşmenin (Haksız İktisap) Umumi Şartları Üzerinde Bir İnceleme
Dr.André Bussy
Çeviren: Dr. Kemal Tahir Gürsoy
Anahtar Sözcükler: Şahsîlik Vasfı, Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Haklar, İstihkak Davası, İsviçre Medeni Kanunu (62) inci Maddenin I inci Fıkrasının Birleştirici Prensibi, Alacağın Esaslı Unsurları, Alacağın Süjesi, Zenginleşme, Müspet Zenginleşme, Objektif Zenginleşme, Menfi Zenginleşme, Zenginleşme Mefhumunun Muhtevası, İntikalin Sebebe (İllete) Müstenit Olması Hakkındaki Nazariye, İntikalin Mücerret Akde Dayanması Hakkındaki Nazariye, Karışma, Hukukî Tağyir, Zilyetlik,
Sayfa: 633 – 646
İsviçre Hukukuna Göre Mülkiyetin Nakli
Andreas Von Tuhr
Çeviren: Asistan Kudret Ayiter
Anahtar Sözcükler: Mâlikin Kendi Hakkını Nakletmeyi Taahhüt Ettiği Borç Akti, Traditio, Teslim, Aynî Akit, Taahhüt Muameleleri, Tasarruf Muameleleri, Pandekt Hukuku, Teslimin İlleti, Vindicatio, Condictio Indebiti, Sebepsiz İktisap, Tasarruf Hakkının İspatı, Ölüme Bağlı Tasarruf, İstimlâk, Cebri İcra, İhale, Malikin Temliki Taahhüt Ettiği Mukavele, Satış,
Sayfa: 647 – 667
Hukuk Muhakemeleri Usulünde Âfaki Hüsnüniyet Esası
Doç. Dr. M. Guldener
Çeviren: Dr. Tahir Çağa
Anahtar Sözcükler: Hak İstimalinin Hudutları, Hakkın Suiistimali, Davanın Tarafları, Suiniyetle Dava İkame, Haksız Fiil, Usulî Muamele, Adli Müzaheret, Beyyine Külfeti, Beyanların Tefsiri,
Sayfa: 668 – 676
Zamanaşımı
Dr. Henri Decugis
Çeviren: Ferzan Arif Aras
Anahtar Sözcükler: Usucapion, Zilyetlik, Mülkiyet, Oniki Levha Kanunu, Hamurabi Kanunu, Asurî Hukuku, İktisabi Zamanaşımı, Zamanaşımının Faydaları, Kötüniyet, İyiniyet, Tapu Sicili, Resmi İpotek Sicili, Res Mancipi, Gayrimenkul, İrtifak Hakları, Mancipatio, Hind Kanunları, Brahman Kanunları, Pretoryen Hukuku, Germen Hukukunda Zamanaşımı, Milattan Sonra İlk Yüzyıllardaki İsveç Kanunları, Slav Kanunları, Brötanya Kutümü, Birinci François’nın Çıkarttığı Emirname, Normandiya Örfü, Orléans Örfü, Real Property Limitation Act, Fransa’da 1803 Tarihli Medeni Kanun, Dava Hakkını Düşüren Zamanaşımı, Aynî Davalar, Şahsî Davalar.
ESER TAHLİLLERİ
Sayfa: 677 – 688
Targan Hacim Çarıklı: “Bretton Woods Anlaşması Ve Türkiye”, Önsöz, Faruk A.Sünter, İstanbul 1947, VIII + 214 sahife. Basıldığı Yer: Stad Matbaası, Fiyatı: 350 Kuruş.
Prof. Dr. Fadıl Hakkı Sur
Anahtar Sözcükler: Birinci Cihan Harbi, 1929 Buhranı, 1939 Harbi, Alman Para Anlayışı, White Planı, Keynes Planı, Kanada Planı, Fransa Planı, Bretton Woods Para Ve Maliye Anlaşması, Milletlerarası Para Sandığı, Para Buhranı, Para Kıymetini Düşürme Yarışı, Cari Muameleler, Tediye Sistemi, Anonim Şirket, Altın Muadilinin Tayini, Maliye Bakanlığı, Merkez Bankası, Serbest Mübadele, Milli İktisat Ve Himayecilik Tezi, Mutlak Serbest Ticaretin Tehlikeleri, 1930 Harbinin Dünya Pazarlarının Paylaşılması İçin Yapılmış Bir Mücadele Olarak Ele Alınması, Milletlerarası İmar Ve Kalkınma Bankası, Türk Parası,